Trung Tâm Y Khoa Sài Gòn - Saigon Medic
Niềm tin của bạn, trách nhiệm của chúng tôi
09-09-2026
Lượt xem: 137
Tư vấn chuyên môn bài viết
TRẦN THƯỢNG PHONG
Trung Tâm Y Khoa Sài Gòn - Saigon Medic
Mục lục
Việt Nam đang trải qua quá trình chuyển dịch dịch tễ học giống nhiều quốc gia đang phát triển. Nếu trước đây các bệnh truyền nhiễm là nguyên nhân tử vong chủ yếu, thì hiện nay các bệnh không lây nhiễm (Non-Communicable Diseases – NCDs) đã chiếm khoảng 75–80% tổng số ca tử vong.
Theo các số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Dự án Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu (Global Burden of Disease – GBD) trong những năm gần đây, các nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam chủ yếu là các bệnh tim mạch, chuyển hóa, ung thư và bệnh mạn tính.
Đột quỵ tiếp tục là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam, đồng thời cũng là nguyên nhân hàng đầu gây tàn phế ở người trưởng thành.
Bệnh bao gồm hai thể chính:
* Nhồi máu não.
* Xuất huyết não.
Tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, hút thuốc lá, rung nhĩ và béo phì là những yếu tố nguy cơ quan trọng nhất.
Đây là tình trạng hẹp hoặc tắc động mạch vành làm giảm lượng máu nuôi tim, có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim cấp hoặc suy tim mạn.
Sự gia tăng của tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu và lối sống ít vận động khiến bệnh ngày càng phổ biến.
COPD là bệnh lý hô hấp mạn tính gây tắc nghẽn đường thở tiến triển.
Các yếu tố nguy cơ bao gồm:
* Hút thuốc lá
* Hút thuốc thụ động
* Ô nhiễm không khí
* Khói bếp sinh khối
* Tiếp xúc với bụi nghề nghiệp.
Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây suy hô hấp và tử vong ở người lớn tuổi.
Phần lớn là đái tháo đường típ 2.
Điều đáng lo ngại là người bệnh thường không tử vong vì đường huyết cao mà do các biến chứng lâu dài như:
* Đột quỵ
* Nhồi máu cơ tim
* Suy thận mạn
* Mù lòa
* Nhiễm trùng nặng.
Ung thư gan vẫn nằm trong nhóm ung thư gây tử vong cao nhất tại Việt Nam.
Các yếu tố nguy cơ chính gồm:
* Viêm gan B mạn tính
* Viêm gan C
* Uống nhiều rượu bia
* Gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa (MASLD).
Việc tiêm phòng viêm gan B và tầm soát định kỳ ở người nguy cơ cao có vai trò rất quan trọng.
Xơ gan là hậu quả cuối cùng của nhiều bệnh gan mạn tính.
Nguyên nhân thường gặp:
* Viêm gan B
* Viêm gan C
* Lạm dụng rượu bia
* Gan nhiễm mỡ.
Người bệnh có thể tử vong do suy gan, xuất huyết tiêu hóa hoặc hội chứng gan – thận.
Ung thư phổi là một trong những ung thư có tỷ lệ tử vong cao nhất.
Yếu tố nguy cơ bao gồm:
* Hút thuốc lá
* Hút thuốc thụ động
* Ô nhiễm không khí
* Bụi mịn PM2.5
* Một số yếu tố nghề nghiệp.
Số người mắc bệnh thận mạn đang gia tăng nhanh.
Hai nguyên nhân hàng đầu là:
* Đái tháo đường.
* Tăng huyết áp.
Khi bệnh tiến triển đến giai đoạn cuối, người bệnh phải chạy thận nhân tạo hoặc ghép thận để duy trì sự sống.
Đây là nguyên nhân tử vong do chấn thương đứng hàng đầu tại Việt Nam.
Đối tượng bị ảnh hưởng nhiều nhất là người trong độ tuổi lao động, tạo nên gánh nặng rất lớn cho gia đình và xã hội.
Bao gồm chủ yếu là viêm phổi.
Mặc dù tỷ lệ tử vong do bệnh truyền nhiễm đã giảm đáng kể, viêm phổi vẫn là nguyên nhân gây tử vong quan trọng ở:
* Trẻ em dưới 5 tuổi
* Người cao tuổi
* Người có nhiều bệnh mạn tính
* Người suy giảm miễn dịch.
Điều đáng chú ý là 10 nguyên nhân tử vong trên không phải là 10 bệnh hoàn toàn độc lập.
Phần lớn đều có mối liên hệ với một số yếu tố nguy cơ chung, bao gồm:
* Tăng huyết áp
* Đái tháo đường
* Rối loạn lipid máu
* Hút thuốc lá
* Lạm dụng rượu bia
* Béo phì
* Chế độ ăn nhiều muối, nhiều đường và ít rau xanh
* Ít vận động.
Nói cách khác, một người kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ này không chỉ giảm nguy cơ mắc một bệnh mà có thể đồng thời giảm nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận, xơ gan và nhiều biến chứng mạn tính khác.
Y học hiện đại không chỉ hướng đến phát hiện bệnh, mà còn hướng đến phát hiện nguy cơ trước khi bệnh xảy ra.
Khám sức khỏe định kỳ sẽ thực sự có ý nghĩa khi giúp mỗi người trả lời được những câu hỏi như:
* Tôi có nguy cơ đột quỵ trong 10 năm tới không?
* Huyết áp hiện tại đã được kiểm soát tối ưu chưa?
* Đường huyết và mỡ máu có đang làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch?
* Chức năng gan, thận có dấu hiệu suy giảm hay không?
* Tôi cần thay đổi điều gì ngay từ hôm nay để giảm nguy cơ mắc bệnh trong tương lai?
Đó cũng chính là tinh thần của y học dự phòng: không chờ bệnh xuất hiện mới điều trị, mà chủ động nhận diện nguy cơ và can thiệp từ sớm để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Nếu có bất kỳ câu hỏi hoặc yêu cầu hỗ trợ nào, xin vui lòng liên hệ với chúng tôi qua:
Trung tâm Y khoa Sài Gòn rất mong được phục vụ và chăm sóc sức khỏe cho quý khách!
Biên soạn: ThsBS. Trần Thượng Phong
Copyright 2024® by SAIGON MEDIC. All rights reserved.
Các thông tin trên website saigonmedic.com chỉ dành cho mục đích tham khảo, tra cứu. Khuyến nghị Quý khách hàng không tự ý áp dụng, nên liên hệ bác sĩ để được tư vấn.
.jpeg)
%20(1).png)
.png "Hội chứng chân không yên - triệu chứng, biến chứng, chẩn đoán và điều trị")
.jpeg)
.jpeg)
.jpg "ƯU ĐÃI 10% DÀNH CHO KHÁCH HÀNG CÓ BẢO HIỂM Y TẾ")
%20(1080%20x%201350%20px)%20(1).png "Bia Rượu Và Các Bệnh Lý Liên Quan Đến Đột Qụy")
